Gökalp Hukuk Bürosu

GÖKALP HUKUK BÜROSU
Avukat Şerafettin GÖKALP
Gazcılar, Celal Bayar Caddesi No:4 Petek Bozkaya İşhanı
A Blok Kat:3/ 310 Osmangazi/BURSA
Tel/ Faks : 0224 – 250 07 40
E-Posta: segokalp@hotmail.com

YASAL FAİZ - TEMERRÜT FAİZİ HAKKINDA

YARGITAY 23.Hukuk Dairesi

Esas:2012/ 5662 – Karar: 2013/ 530  KT. 5.2.2013

OLAY    : Kooperatif ortağı olan davalıdan aidat ve birikmiş aylık % 10 dan gecikme tazminatı istenmiştir. Mahkeme 500 lira aidat borcu ile 30.000 lira gecikme tazminatına hükmetmiştir. Yargıtay aşağıdaki gerekçe ile yerel mahkeme kararını bozmuştur.

KARAR ÖZETİ  : Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen  yıllık faiz oranının % 50 fazlasını aşamaz. (BK.m.88) 

Uygulanacak yıllık temerrüt  faizi oranı , sözleşmede kararlaştırılmamış ise, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir.  Sözleşme ile kararlaştırılan yıllık temerrüt faiz oranı , birinci fıkra uyarınca belirlenen  yıllık faiz oranının  % 100 fazlasını aşamaz. Akdi faiz oranı kararlaştırılmış olmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamış ise ve yıllık akdi faiz oranı da  birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faiz oranı hakkında  akdi faiz oranı geçerli olur. (B.K.md.120)

 Kooperatif genel kurulunca, ödeme günü belirlenerek, süresinde ödenmemesi halinde temerrüt faizi uygulanmasına ilişki kararın kesinleşmesi halinde, bu kararın tüm ortakları bağlayacağı açıktır. Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğindedir.  BK.md.101/2 hükmü, karşısında  genel kurulun belirlediği vade kesin vade olup, üyenin bir ihtarla ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek kalmadan borcun ifasının istenebileceği kuşkusuzdur.

Anapara faizi ise, borçlunun henüz temerrüde düşmeden ödemesi gereken sözleşme ile kararlaştırılan faizdir.

Bu durumda,  kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan faiz oranı BK.88 de düzenlenen anapara faizi olmayıp, BK.120 de düzenlenen temerrüt faizine ilişkindir. Kooperatif ile üyeleri arasında ticari ilişki bulunmadığından yasal oranda temerrüt faizi uygulanmalıdır.

3095 sayılı “Kanuni Faiz vd Temerrüt Faizine İlişkin Kanun” un 2/1 maddesi gereğince , bir müddet paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için (1) inci maddede belirtilen yasal faiz oranına göre, temerrüt faizi ödemeye mecburdur. Maddede de açıkça belirtildiği üzere taraflarca temerrüt faiz oranı, yasal faiz oranından fazla kararlaştırılabilir.  Ancak taraflar, uygulanacak faiz oranı belirlerken, Md.120/2 de öngörülmüş olan sınırlamayı dikkate almak zorundadır.

Somut olayda, davaya konu dönemler için aidat borcu ve faiz oranı kooperatif genel kurul  kararı ile belirlendiğinden ve genel kurul kararları da sözleşme niteliğinde olduğundan  davacı kooperatifin  alacağına uygulanacak azami faiz oranı md.120/2 de düzenlenen yıllık temerrüt faiz oranı olup,  davacı kooperatifin genel kurullarında kabul edilmiş temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan  mevzuata (yani 3095 sayılı kanunun Md.2/1) göre, belirlenen yasal faiz oranının % 100 fazlasını aşamayacaktır.

Bu durumda, mahkemece, karar tarihinden sonra yürürlüğe giren anılan yasal düzenleme ve bu açıklamalar çerçevesinde somut olay bakımından değerlendirilerek, işlemiş ve işleyecek temerrüt faiz oranı ve miktarı bakımından, kooperatif kayıt ve belgeleri incelenmek suretiyle, bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.